Την επιστολή του Τμήματος Ανατολικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ/ΤΑΚ), με την οποία αναδεικνύεται η ανάγκη έκδοσης σαφών οδηγιών σχετικά με τη δυνατότητα διατήρησης των κατά παρέκκλιση αρτιοτήτων και των σχετικών όρων δόμησης κατά την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ και ΕΠΣ), κατέθεσε στη Βουλή με Αναφορά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου, ο πρ. Υπουργός – Βουλευτής Ηρακλείου, Λευτέρης Αυγενάκης.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι «η υφιστάμενη κατάσταση έχει δημιουργήσει σημαντική αβεβαιότητα στους μελετητές, στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και στους πολίτες», καθώς «απουσιάζει σαφής και ενιαία κατεύθυνση ως προς το εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις δύνανται τα ΤΠΣ και ΕΠΣ να προβλέπουν τη διατήρηση των κατά παρέκκλιση αρτιοτήτων και των σχετικών όρων δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές».
Όπως τονίζει χαρακτηριστικά το ΤΕΕ/ΤΑΚ, το ζήτημα της κατά παρέκκλιση δόμησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά την εκπόνηση των νέων πολεοδομικών σχεδίων, καθώς «η διαδικασία εκπόνησης των ΤΠΣ και ΕΠΣ αποτελεί τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση χωρικού σχεδιασμού των τελευταίων ετών και θα κρίνει οριστικά το καθεστώς δόμησης για τις επόμενες δεκαετίες».
Παράλληλα, στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι «σε πολλές περιοχές της Κρήτης, η πολεοδομική εξέλιξη των τελευταίων δεκαετιών στηρίχθηκε σε καθεστώς παρεκκλίσεων, το οποίο διαμόρφωσε πραγματικές καταστάσεις και εύλογες προσδοκίες», γεγονός που καθιστά αναγκαία μια προσεκτική και τεκμηριωμένη προσέγγιση κατά τον σχεδιασμό των νέων πολεοδομικών εργαλείων.
Ειδικότερα, η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΑΚ επισημαίνει ότι:
· «Τα ΤΠΣ και ΕΠΣ, ως εργαλεία ολοκληρωμένου πολεοδομικού σχεδιασμού, διαθέτουν τη θεσμική δυνατότητα να προβλέπουν ρυθμίσεις κατά παρέκκλιση, εφόσον αυτές εντάσσονται σε τεκμηριωμένο σχεδιασμό».
· «Η διατήρηση των παρεκκλίσεων, ιδίως σε περιοχές με διαμορφωμένη πραγματική κατάσταση και έντονη ιδιοκτησιακή κατάτμηση, αποτελεί αναγκαία επιλογή για την αποφυγή απότομων και δυσανάλογων μεταβολών».
· «Η μη παροχή σαφούς οδηγίας δημιουργεί κίνδυνο άνισης μεταχείρισης μεταξύ περιοχών και αδικαιολόγητων κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων».
Για τον λόγο αυτό, το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά «την έκδοση ρητής εγκυκλίου ή κατευθυντήριας οδηγίας προς τους μελετητές των ΤΠΣ και ΕΠΣ, με την οποία να αποσαφηνίζεται ότι δύνανται και οφείλουν, όπου αυτό τεκμηριώνεται πολεοδομικά, να προβλέπουν τη διατήρηση των κατά παρέκκλιση αρτιοτήτων και όρων δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές».
Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, «η διατήρηση των παρεκκλίσεων μέσω των ΤΠΣ και ΕΠΣ, με τεκμηριωμένο και οργανωμένο τρόπο, αποτελεί κρίσιμη επιλογή για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς χωρικού σχεδιασμού».
Με την Αναφορά του, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά να εξεταστούν με προσοχή τα ζητήματα που τίθενται στην επιστολή, ώστε να δοθούν σαφείς κατευθύνσεις στους μελετητές των πολεοδομικών σχεδίων και να αποφευχθούν αβεβαιότητες που επηρεάζουν τόσο τον χωρικό σχεδιασμό όσο και την ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι απαιτούνται πρωτοβουλίες που θα διασφαλίσουν «την προστασία της ιδιοκτησίας και την αναπτυξιακή προοπτική της υπαίθρου», ιδίως σε περιοχές με έντονη ιδιοκτησιακή κατάτμηση, όπως συμβαίνει σε πολλές περιοχές της Κρήτης.
«Η μετάβαση στο νέο πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού πρέπει να γίνει με ρεαλισμό, τεκμηρίωση και σεβασμό στις πραγματικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στις τοπικές κοινωνίες. Η σαφής καθοδήγηση προς τους μελετητές των ΤΠΣ και ΕΠΣ είναι απαραίτητη, ώστε να διασφαλιστεί η ισορροπία ανάμεσα στον ορθολογικό σχεδιασμό, την προστασία της ιδιοκτησίας και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου», υπογραμμίζει ο κ. Αυγενάκης.